De Olympische Spelen zijn bijna een week bezig of aan alles is te merken dat Nederlandse schaatsers uitstekend presteren. Op TV worden de prestaties opgehemeld, waarbij superlatieven niet ontbreken. Op sociale media passeren geregeld berichten over de prestaties van Nederlanders. Mensen houden nauwkeurig bij wanneer de Nederlandse schaatsers moeten rijden. De bekende oranjekoorts is weer uitgebroken. Heeft dit iets te maken met nationalisme? En zo ja, komt dat overeen met bijbelse waarden?

Wat is nationalisme, en hoe uit het zich? – De Grote Van Dale definieert nationalisme als „voorliefde voor het nationale, het eigen volk, het eigen land” en in het bijzonder het „streven om al wat als nationaal beschouwd wordt te bevorderen en te accentueren, gepaard met een zekere afkeer voor het vreemde”. Ivo Duchacek, hoogleraar politieke wetenschappen, merkte op dat als gevolg van nationalisme “mensen in de eerste plaats als Amerikanen, Russen, Chinezen, Egyptenaren of Peruanen en pas in de tweede plaats als menselijke wezens, als ze dat al doen” (Conflict and Cooperation Among Nations).

Nationalisme uit zich in een bevooroordeelde houding naar de eigen nationaliteit ten nadele van andere nationaliteiten. Als gevolg daarvan worden positieve zaken van het eigen land benadrukt, en negatieve zaken afgezwakt of goedgepraat. Een voormalig secretaris-generaal van de VN schreef: „Veel van de problemen waar we nu mee geconfronteerd worden, zijn te wijten aan of het gevolg van een verkeerde instelling — die soms bijna onbewust is overgenomen. Daaronder valt ook de bekrompen nationalistische opvatting: ’juist of verkeerd, het is mijn land’.”

De spelen verandert competitie tussen atleten in competitie tussen landen

Olympische vlag
Olympische vlag, door P. de Coubertin, Public Domain

Wat leert de Bijbel? – De bijbel staat kritisch ten opzichte van een competitiegeest (Galaten 5:26), en vergelijkt het met het “najagen van wind” (Prediker 4:4). Daartegenover spoort de bijbel ertoe aan om blij te zijn over je eigen prestaties, zonder deze met die van anderen te vergelijken (Galaten 6:4).

Ook leert de bijbel dat God de nationaliteit van iemand niet belangrijk vindt, maar wel of iemand Hem liefheeft. Want Gods liefde voor de wereld was zo groot dat hij zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven, zodat iedereen die in hem gelooft niet vernietigd zal worden, maar eeuwig leven zal hebben” (Johannes 3:16) . Een andere tekst verwoordt het als volgt: “Toen nam Petrus het woord en zei: “Nu begrijp ik echt dat God niet partijdig is, maar in elk volk is iedereen die ontzag voor hem heeft en het juiste doet, aanvaardbaar voor hem.“” (Handelingen 10:34,35). De bijbel maakt duidelijk dat Gods liefde onpartijdig is, en dat Hij mensen uit elke natie aanvaardt. God maakt het zeker niet uit wie er wint in een internationaal sporttoernooi.

Waarom geniet jij van de Olympische spelen? – Er zijn veel verschillende redenen waarom je kan genieten van de Olympische spelen. Verschillende vragen geven er inzicht in of dat in meer of mindere mate te maken heeft met (restanten van) nationalistische gevoelens.

Korea_Lee_Sanghwa_500m_04 CC BY SA 2.0 by Korea.net Korean Culture and Information Service
Lee Sang-hwa won Korea’s first gold medal in Sochi, February 12, 2014. Photo: Korea.net /Korean Culture and Information Service, CC BY-SA 2.0

Zou je ook naar schaatsen kijken als er geen Nederlander aan meedoet, of een Nederlander geen winstkansen heeft? Kijk je omdat je sympathie voor een bepaalde sporter hebt, en benieuwd bent hoe die het doet, of ben je vóór een sporter omdat die een bepaalde nationaliteit heeft waar je je ook mee identificeert? Of maakt het je helemaal niet uit wie er wint, maar vindt je de sport mooi om te zien, of de competitie boeiend om te volgen?

Zo zijn er veel vragen te bedenken om te onderzoeken hoe je tegenover nationalisme en een competitiegeest staat, en hoe je gevoelens daardoor worden beïnvloed. De belangrijkste vraag is of we ons denken en geweten willen afstemmen op Gods woord, en Zijn geest. Iedereen die dat doet zal zeker de geestelijke wedloop winnen, met een altijddurende prijs (1 Korinthiers 9:24-27).

Bronartikel voor verschillende citaten: Ontwaakt 8/09